Đăng kýTin Tức
Nhận diện các hình thức kết hôn trái pháp luật ở Việt Nam
Trong rất nhiều hủ tục có một vấn nạn còn tồn tại bấy lâu nay đặc biệt là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), đó chính là nạn tảo hôn, kết hôn trẻ em, hôn nhân cận huyết thống, hôn nhân ép buộc (CEFMU). Điều này không những vi phạm pháp luật mà còn gây hại cho sức khoẻ, sự trưởng thành của trẻ em, tước đoạt nhiều quyền con người của các em, ảnh hưởng đến sự tồn vong và phát triển của nhóm cộng đồng và dân tộc cũng như để lại những hệ lụy nghiêm trọng, lâu dài về mặt xã hội.
1. Tảo hôn là gì?
Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định.
Như vậy, tảo hôn là hành vi thuộc một trong 03 trường hợp sau:
- Nam lấy vợ khi chưa đủ 20 tuổi.
- Nữ lấy chồng khi chưa đủ 18 tuổi.
Nam chưa đủ 20 tuổi và nữ chưa đủ 18 tuổi.
(Khoản 8 Điều 3, điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014)
2. Kết hôn trẻ em:
Kết hôn trẻ em là việc kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trong trường hợp mà cả hai bên hoặc một trong hai bên dưới 16 tuổi thì cả hai bên đều vi phạm luật trẻ em và luật hôn nhân và gia đình Việt Nam 2014.
Rất nhiều người nhầm lẫn và đánh đồng kết hôn trẻ em là tảo hôn nhưng bản chất vấn đề của 2 hình thức kết hôn này hoàn toàn khác biệt về khái niệm, nạn nhân, cũng như can thiệp và dự phòng.
Như vậy, kết hôn trẻ em có thể được xếp vào tảo hôn (do chưa đủ tuổi kết hôn) nhưng tảo hôn chưa chắc là kết hôn trẻ em do nạn nhân của hình thức kết hôn trẻ em khác hoàn toàn với tảo hôn.
3. Hôn nhân cận huyết thống
Hôn nhân cận huyết thống là hình thức kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về:
Trực hệ (những người có quan hệ huyết thống, trong đó, người này sinh ra người kia kế tiếp nhau): Cha mẹ với con, ông bà với cháu.
hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời (những người cùng một gốc sinh ra)
- Đời 1: Cha, mẹ.
- Đời 2: Anh, chị, em cùng cha mẹ; anh, chị, em cùng cha khác mẹ; anh, chị, em cùng mẹ khác cha.
- Đời 3: Anh, chị, em con của cô, chú, bác, cậu, dì (anh chị em họ gần).
Ngoài ra, các hôn nhân khác bị pháp luật cấm bao gồm giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
(Theo khoản 17 – 18 Điều 3 và khoản d điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014).
4. Hôn nhân ép buộc:
Kết hôn ép buộc là hình thức hôn nhân hoặc chung sống như vợ chồng mà một hoặc cả hai bên tham gia không có sự đồng ý tự nguyện, do thường bị ép buộc bởi gia đình, xã hội hoặc các yếu tố bên ngoài khác.
Các hình thức ép buộc có thể bao gồm:
- Áp lực từ gia đình,
- Truyền thống/hủ tục văn hóa,
- Hoặc thậm chí là đe dọa về mặt tinh thần/thể xác/tài chính/tình dục.
Theo luật hôn nhân và gia đình năm 2024: Cưỡng ép kết hôn là việc đe dọa, uy hiếp tinh thần, hành hạ, ngược đãi, yêu sách của cải hoặc hành vi khác để buộc người khác phải kết hôn trái với ý muốn của họ.
Việc chúng ta nhận diện được các hình thức kết hôn trái với quy định trong luật Hôn nhân và gia đình 2014 để hiểu và tuân thủ theo đúng pháp luật quy định cũng như chủ động truyền thông, nâng cao nhận thức cho người dân trong cộng đồng nhằm tránh những rủi ro và hậu qua mà các hình thức kết hôn trái pháp luật này gây ra.
Để biết được nguyên nhân, hậu quả cũng như các biện pháp dự phòng hay xử trí với các trường hợp kết hôn trái pháp luật như vậy, xin hẹn quý vị ở bài viết tiếp theo
Bài viết được thực hiện bởi Tổ chức MSI Reproductive choice Việt Nam và Trung tâm đào tạo DrMarie tiên phong trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho phụ nữ và trẻ em gái.
Để lại một bình luận
Bạn phải đăng nhập để gửi bình luận.